Szlakiem średniowiecznych zabytków Bytomia

W pochmurny, sobotni poranek, dnia 14 września Roku Pańskiego 2013 grupa ośmiorga uczniów naszej szkoły wraz z opiekunami – nauczycielem historii, p. Markiem Ślimokiem oraz bibliotekarką, p. Jadwigą Krochmalską, wybrała się na spotkanie średniowiecznego Bytomia. Wycieczka, organizowana przez Muzeum Górnośląskie oraz Stowarzyszenie Genius loci – Duch Miejsca, odbyła się jako jedna z imprez w ramach obchodów Europejskich Dni Kultury w naszym mieście.

Wędrówkę zaczęliśmy w miejscu, gdzie wg wymienionych przez przewodników źródeł znajdowała się pierwsza osada kasztelańska w tych okolicach i gdzie w XII wieku książę Bolesław Kędzierzawy ufundował kościół pod wezwaniem Św. Małgorzaty.

 

  Tympanon Jaksy, płaskorzeźba pochodząca z lat 1160-1163, znajdująca się obecnie w Muzeum Architektury we Wrocławiu,  przedstawia Chrystusa tronującego, po którego prawej stronie (naszej – lewej) widoczny jest Książę Bolesław Kędzierzawy, trzymający kościół z napisem „Bitom”

  

Obecnie na Wzgórzu Małgorzatki stoi ceglany kościół z XIX w., ale pod nim z pewnością zachowały się pozostałości poprzednich, znacznie starszych budowli, jednak nigdy nie prowadzono w tym miejscu wykopalisk archeologicznych.

Podążając dalej za przewodnikami, przeszliśmy do miejsca, gdzie mury miejskie wyznaczały granicę średniowiecznego Bytomia, a następnie jedną z niewielu, zachowaną do dziś średniowieczną uliczką o nazwie Zaułek, wkroczyliśmy na teren dzisiejszego Rynku, który przed wiekami był znacznie bardziej zabudowany niż obecnie. Warto chociażby nadmienić, że stojący dziś przy Rynku Kościół Mariacki, od XII do połowy XX wieku znajdował się poza nim, a granicę zabudowy wyznacza obecnie kamienny pas ciągnący się w poprzek płyty Rynku od ulicy Krawieckiej do ulicy Strażackiej.

Dalsza wędrówka wiodła w stronę Placu Grunwaldzkiego, gdyż tam, wg archeologów stał zamek Piastów Bytomskich, posadowiony w miejscu, gdzie przed II wojną światową istniała synagoga, spalona podczas wydarzeń Kryształowej Nocy (miejsce to i wydarzenie upamiętnia kamienna tablica). Wróciwszy na Rynek, pochyliliśmy się nad pozostałościami średniowiecznej studni, a następnie skierowaliśmy się na Plac Klasztorny, przed niegdysiejszy kościół Jezuitów, będący wg historyków miejscem pochówku bytomskich Piastów. Dalej, podążając szlakiem murów miejskich, skierowaliśmy się ul. Katowicką w stronę ul. Korfantego, odwiedzając okoliczne podwórka w celu obejrzenia zachowanych do dziś murów miejskich. Nasza eskapada zakończyła się w budynku filii Muzeum Górnośląskiego, gdzie zweryfikowaliśmy naszą wiedzę nad makietą średniowiecznego miasta.

 

J. Krochmalska

 

Brama Tarnogórska - wyjazd do średniowiecznego Bytomia


    

Kościół Św. Małgorzaty w miejscu pierwszej osady średniowiecznej

 

 

Nasi przewodnicy - Dorota Podyma i Przemysław Noparlik

 

Przed Kościołem na Rynku

 

Zbiórka na Wzgórzu Małgorzatki

 

epitafium Marianny z Gutmanów Hauck

 

fragment muru przy pl. Klasztornym.


 

 

Warto poświęcić sporo czasu!
jesteśmy wiarygodni - sprawdź certyfikat www.wiarygodna-szkola.pl